Nước cứng là gì? 12 cách làm mềm nước cứng tạm thời

Rate this post

Uống nước là điều bắt buộc để duy trì sự sinh tồn, ngoài ra nước còn góp mặt trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ,… Tuy nhiên, hiện nay nguồn nước thường gặp phải tình trạng nước cứng. Vậy nước cứng là gì? dấu hiệu nhận biết và cách làm mềm nước cứng tạm thời có khó không? Mời các bạn theo chân Tiến Sĩ Nước để tìm hiểu về loại nước tự nhiên này. 

Mục lục

Nước cứng là gì? 

Nước cứng là nước có chứa nhiều ion khoáng. Các ion phổ biến nhất trong nước cứng là cation kim loại bao gồm canxi (Ca2+ ) và magiê (Mg2+). Ngoài ra sắt, nhôm và mangan cũng có thể được tìm thấy ở một số khu vực nhất định. Những kim loại này hòa tan trong nước, chúng là nguyên nhân hình thành độ cứng của nước. 

Ngược lại, nếu thành phần trong nước chứa ít hoặc không chứa các ion Ca2+  và Mg2+ thì nước được gọi là nước mềm. 

Nước cứng là gì? Có gì khác với nước mềm 
Nước cứng là gì? Có gì khác với nước mềm

Phân loại nước cứng 

Thông thường, nước cứng được phân loại theo nồng độ ion trong nước. Ngoài ra, chúng ta có thể chia nhóm nước cứng dựa theo các loại ion có trong thành phần nước. Từ đây, nước cứng được chia làm 3 loại: 

Nước cứng tạm thời là nước gì? Cách làm mềm nước cứng tạm thời đơn giản 

Nước cứng tạm thời là nước cứng chủ yếu bao gồm các ion canxi (Ca2 +) và bicacbonat (HCO3-). Khi đun nóng các ion bicacbonat trong nước bị phân hủy thành ion cacbonat (CO32-), cacbon đioxit (CO2) và nước (H2O). 

Sau đó, ion cacbonat (CO32-) tiếp tục phản ứng với các ion khác trong dung dịch để tạo thành các hợp chất không hòa tan, như CaCO3 và MgCO3. Sự tương tác của ion cacbonat trong dung dịch cũng gây ra sự tích tụ khoáng chất tạo nên những vết rỉ sét. 

Nhiệt độ cao làm cho phương trình cân bằng chuyển dịch sang trái, gây kết tủa các chất phản ứng ban đầu.

CaCO3 (s) + CO2 (aq) + H2O (l) ⇌Ca2 + (aq) + 2HCO − 3 (aq) (1)

Sự thay đổi này là nguyên nhân gây ra cặn trắng/vàng trên bình đun sôi, tương tự điều này cũng xảy ra với đường ống nước, dẫn đến hoạt động kém hiệu quả và thậm chí gây nổ do quá nhiệt. 

Cách làm mềm nước cứng tạm thời cũng khá đơn giản, bạn chỉ cần đun sôi nước. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng NaOH, Ca(OH)2, Na2CO3 hòa vào nước sẽ tạo ra các tủa đối với các hợp chất trong nước. Sau đó sẽ để lại phần nước có kết cấu mềm hơn. 

Cách làm mềm nước tạm thời đơn giản nhất là đun sôi 
Cách làm mềm nước tạm thời đơn giản nhất là đun sôi

Nước cứng vĩnh cửu là gì và cách làm mềm nước cứng vĩnh cửu

Nước cứng vĩnh cửu bao gồm các anion có nồng độ cao, như anion sunfat (SO42-). Loại nước cứng này được gọi là “vĩnh cửu” bởi vì, chúng không giống như nước cứng tạm thời, độ cứng không thể được loại bỏ bằng cách đun sôi nước vì chúng không tạo kết tủa như nước cứng tạm thời. 

Cách làm mềm nước cứng vĩnh cửu không giống cách làm mềm nước cứng tạm thời. Thông thường, các chuyên gia phải can thiệp bằng hóa chất để làm mềm nước như: baking soda, xút, hydroxit bari, photphat natri. 

Nước cứng toàn phần là gì và cách làm mềm nước cứng toàn phần

Người ta tìm thấy một loại nước có chứa 2 đặc tính của nước cứng tạm thời và nước cứng vĩnh cửu. Và nó được đặt tên là “nước cứng toàn phần”, có nghĩa là chúng có chứa cả CaCO3, MgCO3 và các anion nồng độ cao như anion sunfat (SO42-). 

Để làm mềm nước cứng toàn phần, bạn có thể áp dụng cách làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu. Ngoài ra, một cách để làm mềm nước cứng toàn phần hiệu quả và chuyên nghiệp đó là dùng máy lọc RO.

Công nghệ lọc RO có khả năng loại bỏ các chất hòa tan và không hòa tan ra khỏi thành phần nước. Chính vì vậy, máy lọc RO chính là phương pháp làm mềm nước cứng tạm thời, vĩnh cửu và toàn phần hiệu quả, ít tốn công sức mà ngày nay nhiều người sử dụng. 

Hai khoáng chất magie và canxi đóng vai trò quan trọng với cơ thể
Hai khoáng chất magie và canxi đóng vai trò quan trọng với cơ thể

Thành phần của nước cứng 

Nước cứng là nước chứa một lượng quá mức các loại khoáng chất dưới dạng ion, chủ yếu bao gồm cation của các kim loại canxi (Ca2+) và magie (Mg2+). Ngoài ra, ở những khu vực khác nhau nước cứng còn có thể chứa thêm một số thành phần khác như ion sắt, nhôm, bari, mangan, kẽm, stronti,… 

Mức độ của nước cứng 

Mức độ của nước cứng thường được phân chia theo tổng số nồng độ các ion có trong nước, bao gồm 4 cấp độ sau: 

  • 0 đến 60 mg/lít: Nước mềm
  • 60 – 120 mg/lít: Nước cứng vừa
  • 121 – 180 mg/lít: Nước cứng
  • 180 mg/lít: Nước rất cứng

Dấu hiệu nhận biết bạn đang dùng nước cứng 

Như đã chia sẻ, cách làm mềm nước cứng tạm thời rất đơn giản. Tuy nhiên, điều đầu tiên bạn phải biết cách nhận biết mình đang dùng nước cứng. Một số dấu hiệu trên đồ đạc để bạn phát hiện mình đang dùng nước cứng như: 

  • Vòi nước, vòi sen bị rỉ sét, tích tụ những vệt trắng 
Những vết ố do nước cứng gây ra 
Những vết ố do nước cứng gây ra
  • Đường ống và vòi dẫn nước thường xuyên bị tắc do tích tụ cặn khoáng. 
  • Các vật dụng nhà bếp bằng kim loại sau một khoảng thời gian đun nước cứng sẽ có dấu hiệu đóng mảng trắng vàng dưới đáy. 
Hình ảnh nước cứng bám dưới đáy nồi của ấm đun 
Hình ảnh nước cứng bám dưới đáy nồi của ấm đun
  • Bột giặt hay các chất tẩy rửa khó hòa tan trong nước hơn. Hoặc tạo rất ít bọt dẫn đến việc sau khi giặt xong quần áo còn dính nhiều cặn bột giặt. Ngoài ra, chất liệu vải khi giặt bằng nước cứng lâu ngày sẽ khá thô ráp và dễ xỉn màu. 
  • Làn da căng khô rát, mái tóc có dấu hiệu thiếu ẩm xơ rối 
Mái tóc thiếu ẩm xơ rối
Mái tóc thiếu ẩm xơ rối
  • Xuất hiện lớp váng mỏng trên bề mặt tách trà 
  • Khi đông cứng, nước sẽ có màu trắng đục và tan nhanh. 

Để làm mềm nước cứng tạm thời dùng cách nào? 

Về mặt bản chất, nước cứng tạm thời sẽ có hàm lượng ion khoáng chất cao hơn nước cứng vĩnh cửu. Do đó, một số cách làm mềm nước cứng tạm thời có thể sử dụng cho nước cứng vĩnh cửu. Tiến Sĩ Nước đã tổng hợp những cách làm mềm nước cứng tạm thời phổ biến nhất dưới đây. 

Làm mềm nước cứng tạm thời bằng hóa chất Natri Cacbonat 

Với cách này chúng ta sẽ sử dụng hóa chất Natri cacbonat hay còn gọi là baking soda để làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu. 

Natri cacbonat hòa tan trong nước sẽ thêm một lượng lớn các ion cacbonat vào nước. Chúng phản ứng với các ion canxi hòa tan, tạo thành kết tủa canxi cacbonat như phương trình sau: 

Ca2 +(aq)+ CO32–(aq) → CaCO3(s)

Các ion canxi đến từ nước cứng và các ion cacbonat từ natri cacbonat. 

Natri Cacbonat hay còn gọi là Baking Soda 
Natri Cacbonat hay còn gọi là Baking Soda

Làm mềm nước cứng tạm thời bằng cách trao đổi ion

Phương pháp làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu này sẽ dùng vật liệu nhựa để hấp thụ các ion khoáng có trong nước cứng. 

Nhựa trao đổi ion cũng có thể làm mềm nước có độ cứng tạm thời cũng như nước có độ cứng vĩnh viễn. Hoạt chất nhựa được tạo thành các quả bóng nhỏ có đường kính khoảng 1-2 mm, được đóng thành ống hoặc cột.

Khi nước cứng đi qua cột, các ion natri thoát ra khỏi nhựa và đi vào nước, trong khi các ion canxi thoát ra khỏi nước và dính vào nhựa. Trên thực tế, các ion canxi gây ra độ cứng được đổi chỗ cho các ion natri không gây ra độ cứng.

Một số loại máy rửa bát có chứa nhựa trao đổi ion để làm mềm nước. Nhựa cần được sạc lại bằng muối rửa chén (natri clorua) sau khi đã đầy các ion canxi. Tuy nhiên, cách làm mềm nước cứng tạm thời này có một điểm hạn chế, đó là nó khiến hàm lượng natri trong nước tăng cao, có thể gây ảnh hưởng sức khỏe với những người huyết áp cao. 

Làm mềm nước cứng bằng giấm trắng chưng cất 

Giấm trắng chưng cất là một nguyên liệu tuyệt vời để làm mềm nước cứng tạm thời. Theo góc độ lý thuyết, các khoáng chất trong nước cứng có tính kiềm, độ pH>7 trong khi giấm trắng lại có đặc tính trái ngược, chúng mang tính axit và độ pH khoảng 2,5. 

Chính vì vậy, sử dụng giấm trắng sẽ giúp trung hòa lại lượng canxi khoáng kiềm có trong nước cứng. 

Giấm có thể trung hòa và làm mềm nước cứng hiệu quả 
Giấm có thể trung hòa và làm mềm nước cứng hiệu quả

Tuy nhiên, bạn không thể uống giấm trắng nên cách này chỉ dùng với những đồ đạc dính cặn vôi. Bạn có thể ngâm vật dụng với giấm trong 1 giờ và rửa sạch. Ngoài ra, bạn có thể cho giấm vào bình và xịt lên những vật dụng có dấu hiệu mà nước cứng để lại. 

Dùng máy làm mềm từ tính để xử lý nước cứng 

Máy làm mềm từ tính được dùng để xử lý các loại nước cứng ở mức độ nhẹ đến cứng vừa. Các thiết bị của máy sẽ được lắp đặt kết nối với đường ống chính, bằng cách thông qua tác động của từ trường sẽ làm thay đổi tính chất của các tạp chất trong nước. 

Chằng hạn như làm các ion khoáng chất tách khỏi nhau hay thậm chí khó liên kết với nhau hơn. Chính vì vậy, phương pháp làm mềm nước cứng tạm thời này giúp loại bỏ cặn lắng và tách các ion Ca2+ và Mg2+ ra khỏi nước.

Lắp đặt bộ xử lý lọc nước cứng vào vòi 

Một trong những cách làm mềm nước cứng tạm thời khá phổ biến khác là dùng chất làm mềm nước. Bạn có thể chọn một đường ống vòi nước để lắp đặt chất làm mềm, hoặc chọn dưới bồn rửa bát. 

Chất làm mềm nước được lắp vào vòi sẽ loại bỏ canxi và magiê – nguyên nhân gây ra độ cứng trong nước, thông qua quá trình gọi là trao đổi ion. Các hạt nhựa có chứa các ion natri sẽ loại bỏ các khoáng chất trong nước khi nó đi qua bể chứa trước khi chảy xuống bồn rửa bát. 

Trong quá trình trao đổi ion, các ion magie và canxi được trao đổi với các ion natri. Sau đó, bạn sẽ nhận được nước đã làm mềm, không còn đóng cặn gây cứng. 

Chất làm mềm nước được lắp vào vòi sẽ loại bỏ canxi và magiê
Chất làm mềm nước được lắp vào vòi sẽ loại bỏ canxi và magiê

Dùng chất làm mềm không muối 

Một sự lựa chọn khác về chất làm mềm, bạn có thể lắp đặt thiết bị làm mềm nước không muối. Thay vì làm mềm nước cứng tạm thời bằng quá trình trao đổi ion. Với chất này, thiết bị hoạt động sẽ chuyển đổi các ion khoáng thành các tinh thể siêu nhỏ, sau khi các ion Ca2+, Mg2+ kết tủa vẫn còn lơ lửng trong nước.

Chính vì thế, chất làm mềm nước không muối sẽ bảo toàn được hàm lượng khoáng trong nước nguyên vẹn nhưng sẽ bẻ gãy khả năng bám dính và tiếp xúc bề mặt của khoáng. Điều này sẽ tránh được tình trạng đóng cặn vôi trên bề mặt. 

Làm mềm nước cứng tạm thời bằng dung dịch hỗ trợ làm sạch 

Khi nước cứng kết hợp với bột xà phòng sẽ tạo ra phản ứng hóa học, chúng sẽ tạo nên “váng xà phòng”. Hiểu đơn giản, váng xà phòng là chất rắn màu trắng bám trên đồ đạc ngay dưới nước. Ngoài ra, chúng còn tích tụ ở bồn rửa mặt, cống rãnh, gạch lát hay bồn nhà tắm. 

Nguyên nhân hình thành là do các nguyên tử tích điện dương trong nước ngăn cản phân tử xà phòng hòa tan. Khi đó, các phân tử xà phòng sẽ bám và tích tụ lại trên bề mặt các vật dụng. 

Để khắc phục tình trạng này, bạn có thể dùng một dung dịch chống lại nguyên tử canxi dương có trong nước cứng. Đồng thời, ngăn chặn hình thành váng xà phòng ngay từ đầu.  

Xử lý bằng chất làm mềm nước cứng toàn phần, vĩnh cửu 

Với cách này sẽ khiến các ion khoáng Canxi và Mg kết hợp tạo thành hợp chất không tan, dễ lắng và lọc ra để làm mềm nước. Đồng nghĩa, nguyên lý này giúp làm giảm nồng độ  Ca2+ và Mg2 về mức tối thiểu. 

Để làm mềm nước cứng toàn phần và vĩnh cửu, chúng ta có thể dùng những hóa chất làm mềm nước như: Na2CO3 (soda), NaOH (xút), Ba(OH)2 (hydroxit bari), Na3PO4 (photphat natri). 

Dùng NaOH để làm mềm nước cứng toàn phần và vĩnh cửu
Dùng NaOH để làm mềm nước cứng toàn phần và vĩnh cửu

Làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu bằng vôi 

Những chất làm mềm nước cứng tạm thời phổ biến nhất hiện nay có thể kể đến là vôi và Natri. Với cách này, phản ứng hóa học xảy ra giữa cách chất sẽ làm giảm thành phần Mg2+ có trong nước. 

Đồng thời, phản ứng sẽ tạo ra một lượng CaSO4, CaCl2 tương đương. Chính vì vậy, 2 chất này được dùng chính để làm mềm nước cứng tạm thời, còn đối với 2 loại nước cứng toàn phần và vĩnh cửu thì sẽ không có hiệu quả. 

Dùng Baking Soda để xử lý nước cứng vĩnh cửu 

Natri trong baking Soda không những có tác dụng làm mềm nước cứng tạm thời, mà còn là giải pháp “thần thánh” để xử lý nước cứng vĩnh cửu. Một nhược điểm suy nhất cho phương pháp này là tốn nhiều thời gian và công sức thực hiện. Sau khi xử lý, cần gạn lọc lại nước để loại bỏ cặn bã trước khi sử dụng. 

Lắp đặt hệ thống lọc và làm mềm nước cứng tạm thời 

Hệ thống lọc có tác dụng làm mềm nước cứng tạm thời ngay tại nguồn nước đầu vào. Cách này sẽ giải quyết triệt để vấn đề nước cứng ngay tại đầu nguồn, nước khi vào hộ gia đình sẽ được lọc sạch hoàn toàn, loại bỏ những khoáng chất dư thừa, đảm bảo hàm lượng phù hợp với nhu cầu sử dụng sinh hoạt hàng ngày. 

Bộ lọc làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu 
Bộ lọc làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu

Làm mềm nước cứng tạm thời bằng nhiệt độ cao 

Nếu bạn muốn dùng nước cứng trong việc nấu nướng hay ăn uống thì đun sôi là cách đơn giản và hiệu quả nhất. Khi đun sôi, các khoáng chất Ca và mg sẽ bị phân hủy và lắng xuống đáy nồi sau khi nguội. Bạn chỉ cần để nước nguội một chút và rót phần nước phía trên để dùng, phần cặn lắng phía dưới không nên uống. 

Tác hại của nước cứng đối với đời sống và sức khỏe 

Việc làm mềm nước cứng tạm thời hay vĩnh cửu rất quan trọng, vì việc sử dụng chúng trong thời gian dài sẽ gây ảnh hưởng đến đồ đạc và sức khỏe như: 

Tăng chi phí sinh hoạt 

Bạn sẽ tốn nhiều chi phí để làm sạch nguồn nước và các loại hóa chất tẩy rửa không thể hòa tan trong nước cứng như  bột giặt, dầu gội đầu, dầu xả, xà phòng rửa bát, thuốc tẩy và chất tẩy rửa máy rửa bát,… 

Ngoài ra, còn một số chi phí phải kể đến như sửa chữa các thiết bị như máy nước nóng và thay thế đường ống bị ăn mòn và đóng cặn trong nhà của bạn. 

Tăng chi phí cho các chất tẩy rửa 
Tăng chi phí cho các chất tẩy rửa

Xước và hư quần áo 

Quần áo khi dùng nước cứng giặt trong thời gian dài sẽ bị cứng và dễ xước. Nước cứng làm phai màu quần áo, biến quần áo sáng màu trở nên xám xịt. Áo sơ mi trở nên giòn và khăn tắm mất cứng và thô hơn. 

Ngoài ra, nước cứng còn gây hại đến máy giặt vì bộ phận làm nóng của máy sẽ bị ảnh hưởng bởi cặn đóng vôi.  

Gây hại cho máy nước nóng lạnh 

Các cặn do nước cứng hình thành sẽ gây hại cho các thiết bị nước nóng. Khi bình đun nước nóng đóng cặn, thiết bị phải làm nóng cặn bám trên bộ phận làm nóng trước khi nó có thể làm nóng nước. Điều tương tự cũng xảy ra với máy sưởi ấm, bình nước nóng lạnh. 

Gây hại đến đường dẫn các thiết bị làm nóng lạnh 
Gây hại đến đường dẫn các thiết bị làm nóng lạnh

Ảnh hưởng tới tóc và da 

Xà phòng khó tạo bọt khi gặp nước cứng. Các khoáng chất trong nước cứng làm cho các đặc tính làm sạch của xà phòng không hiệu quả, đòi hỏi bạn phải sử dụng nhiều hơn để tắm. Sau khi tắm, xà phòng sẽ dính lại trên da của bạn dưới dạng cặn bẩn.

Tạo vệt ố trong nhà vệ sinh 

Váng xà phòng trắng tạo thành vệt trên tường và bồn tắm là một tác hại kinh khủng của nước cứng. Khi nước cứng tiếp xúc với xà phòng sẽ tạo thành kết tủa sữa đông dính xà phòng và khó làm sạch. 

Những vệt ố do nước cứng gây ra rất khó vệ sinh 
Những vệt ố do nước cứng gây ra rất khó vệ sinh

Tác hại của nước cứng 

Nước cứng với hàm lượng khoáng ở mức cho phép không gây hại đến sức khỏe. Tuy nhiên, cơ thể chúng ta cần nhận lượng khoáng lành mạnh từ trái cây, rau củ quả hơn là từ nước cứng. Nước cứng không phải phương pháp lý tưởng để bổ sung khoáng chất. 

Mẹo để tránh hình thành nước cứng 

Ngoài những cách làm mềm nước cứng tạm thời, chúng ta nên biết những mẹo để ngăn chặn nước cứng ngay từ đầu. 

  • Sử dụng các chất tẩy rửa có hàm lượng ion khoáng Ca2+ và Mg2+. 
  • Thay thế bằng nước tẩy rửa có nguồn gốc thiên nhiên 

Trên đây Tiến Sĩ Nước đã hướng dẫn cách làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu.  Hy vọng, bạn đã có thêm những kiến thức về nước cứng và sẽ chủ động nhận biết cũng như xử lý chúng một cách chuyên nghiệp và dễ dàng. Chúc bạn áp dụng phương pháp làm mềm nước cứng tạm thời và vĩnh cửu thành công để bảo vệ ngôi nhà và tài sản của bản thân.

Tất cả những điều cần biết về các nguồn nước trong tự nhiên

Linh Nguyễn Kiều

Tác giả: Nguyễn Kiều Linh

Nguyễn Kiều Linh hiện là SEO Expert, với hơn 3 năm kinh nghiệm lĩnh vực Search Engine. Đã phân tích lập kế hoạch và triển khai hơn 100 chiến dịch SEO giúp Khách hàng gia tăng hiệu quả bán hàng trên website, đồng thời là tác giả chia sẻ Blog trên Phụ Nữ Ngày Mới với sứ mệnh cung cấp những giá trị tốt nhất và thông tin hữu ích về thời trang, làm đẹp, sức khỏe, ẩm thực, du lịch và phong cách sống dành cho phái đẹp.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *